[PORADNIK] Łaty dachowe – czym są, jakie jest przeznaczenie, jak wykonać montaż

Michał Blicharczyk
23 stycznia 2023
Czas czytania:
Jak poprawnie zamontować kominek wentylacyjny?

Łaty dachowe to układane poziomo drewniane listwy, do których mocuje się pokrycie dachowe.

Jako że są elementem dachu, który przejmuje nie tylko obciążenie samego pokrycia dachowego, ale i obciążenie wiatrem czy śniegiem, powinny mieć odpowiednie parametry. W świecie idealnym łaty byłyby heblowane i powietrzno-suche, ale w rzeczywistości są nierówne i wilgotne, co może mieć znaczenie, jeśli chodzi o estetykę czy nawet szczelność pokrycia. Nierówne łaty są bardziej wymagające dla dekarza, który musi pilnować stałych wymiarów ołacenia. Mokre łaty natomiast, po zamontowaniu na dachu, dociskane np. dachówkami, schnąc, zmieniają swoje wymiary i kształt, co czasami może być widoczne, w postaci nierównej powierzchni ułożonych dachówek. Zwłaszcza dachówki płaskie lubią nie wybaczać tego rodzaju zmian. Dlatego dobrze, jeśli łaty są suche, proste i bez sęków.

Wymiary łat

Dobór odpowiednich wymiarów łat jest uzależniony od kilku czynników:

  1. rodzaju pokrycia dachowego
  2. kąta nachylenia dachu
  3. rozstawu krokwi
  4. strefy klimatycznej

Praktyka podpowiada jednak, że w Polsce sprawdzoną i najbardziej uniwersalną jest łata o wymiarze 6×4 cm. Oczywiście, dotyczy to najbardziej popularnych rozwiązań. Jeśli dach lub pokrycie dachowe są nietypowe, wymiarom łat należy przyjrzeć się dokładniej.

Montaż łat

Wbrew pozorom łacenie dachu jest czynnością dość skomplikowaną. Nawet niewielki błąd w obliczeniach może skutkować poważnymi konsekwencjami podczas układania pokrycia. Np. „niezazębianie się” dachówek na zamkach z powodu złego rozstawu łat skutkuje znacznym zmniejszeniem szczelności pokrycia.

Rozstaw łat uzależniony jest od tego, co na nie położymy. Dlatego producenci pokryć podają wymagany rozstaw (w minimalnym i maksymalnym zakresie) w zależności od modelu dachówki czy blachodachówki.

Ale przed obliczaniem prawidłowego rozstawu łat trzeba zamontować pierwszą łatę i łatę podkalenicową, bo to między nimi rozmierza się/ustala właściwy rozstaw.

Wytyczne co do prawidłowego montażu tych łat podają producenci pokryć. Zależą one od modelu pokrycia i od kąta nachylenia dachu, ponieważ np. zbyt duża odległość łaty podkalenicowej od wierzchołka kalenicy może doprowadzić do tego, że gąsior nie przykryje prawidłowo ostatniego rzędu dachówek.

Po zamontowaniu tych skrajnych łat należy zmierzyć dystans między nimi (zawsze bierzemy pod uwagę górny bok łaty) i obliczyć taką ilość rzędów łat, aby odległość między nimi mieściła się w podanym przez producenta zakresie rozstawu. Nie powinno się przyjmować skrajnych rozmiarów, ponieważ montowanie dachówek na styk może doprowadzić do obniżenia szczelności i trwałości pokrycia. Trzeba pamiętać, że dach cały czas „pracuje”, krokwie uginają się pod wpływem np. naporu wiatru, więc dachówki powinny mieć pewien luz na zamkach, aby kompensować te niezauważalne dla nas ruchy dachu.

Przymiar do łat – przydatne narzędzie

Ustalanie dokładnego położenia łat byłoby o wiele bardziej pracochłonne, gdyby nie przymiar do łat, który w środowisku dekarskim nazywany jest pieskiem.

Jest to – można powiedzieć – specjalnego rodzaju szablon, który umożliwia nabijanie łat bez nanoszenia wymiaru rozstawu na kontrłaty. Jedną stronę przykłada się do przybitej już dolnej łaty, a druga strona służy do przyłożenia łaty przybijanej. Dzięki zastosowaniu przymiaru zyskujemy wyraźnie krótszy czas łacenia przy stabilności wymiaru rozstawu wszystkich łat.

Najprostszą i najtańszą wersją tego narzędzia jest odpowiednio docięty kawałek łaty, jednak dekarze coraz częściej używają profesjonalnych przymiarów, które w zależności od stopnia skomplikowania są oferowane w bardzo zróżnicowanych cenach.

łaty na dachu łacenie roofchallenge corotop

Pobierz

    manual techniczny!  

Zapoznaj się z praktyczną, niezbędną, codzienną wiedzą dla dekarza w pigułce.

Michał Blicharczyk

Michał Blicharczyk

Doradca techniczny i szkoleniowiec Corotop z ponad 15-letnim doświadczeniem.

Specjalizuje się w zagadnieniach wilgotnościowo-wentylacyjnych dachów skośnych.

Rekomendowane artykuły

[PORADIK] Na co zwrócić uwagę wybierając taśmę kalenicową?

[PORADIK] Na co zwrócić uwagę wybierając taśmę kalenicową?

Jednym z kluczowych wymogów dobrze zrobionego dachu skośnego jest jego efektywna wentylacja oparta na prawidłowym wlocie powietrza w okapie, przelocie pod pokryciem i wylocie w kalenicy. To dzięki ruchowi powietrza dach pozbywa się wilgoci, która jest źródłem...

[PORADNIK] Jak zapobiec powstawaniu skroplin na dachu?

[PORADNIK] Jak zapobiec powstawaniu skroplin na dachu?

Skropliny czyli efekt zmiany stanu skupienia wody z gazowego na ciekły cieszy się największym zainteresowaniem w sezonie jesienno-zimowym, kiedy to wielu budujących się inwestorów lub wykonawców obserwuje nacieki, plamy wilgoci lub krople wody na różnych wewnętrznych...

[VIDEO] – Jak poprawnie zamontować kominek wentylacyjny?

[VIDEO] – Jak poprawnie zamontować kominek wentylacyjny?

Cześć, witamy w kolejnym odcinku. Pokażemy Wam dzisiaj jak prawidłowo zamontować kominek wentylacyjny. Darku, może powiesz parę słów na ten temat? Witam Irku - Cześć, Wtam wszystkich. Dzisiaj powiemy o bardzo ważnym elemencie, który występuje niemalże na każdym dachu...