Więźba płatwiowo-kleszczowa – charakteryzacja, na co zwrócić uwagę, kiedy stosować

Michał Blicharczyk
13 czerwca 2023
Czas czytania:
Jak poprawnie zamontować kominek wentylacyjny?

Ten artykuł porusza tematykę:

  • Definicja i charakterystyka więźby płatwiowo-kleszczowej
  • Budowa i składowe elementy więźby płatwiowo-kleszczowej
  • Zastosowanie i rodzaje obciążeń w więźbie płatwiowo-kleszczowej
  • Historia i etymologia więźby płatwiowo-kleszczowej
  • Więźba płatwiowo-kleszczowa na dachach stromych
  • Więźba płatwiowo-kleszczowa w budynkach z użytkowym poddaszem
  • Więźba płatwiowo-kleszczowa na dachach o małym spadku
  • Uniwersalność i różnorodność więźby płatwiowo-kleszczowej

Definicja i charakterystyka więźby płatwiowo-kleszczowej

Więźba płatwiowo-kleszczowa to specyficzna konstrukcja stosowana w budownictwie, służąca do rozkładania obciążeń dachowych na ściany zewnętrzne, ale przede wszystkim na wewnętrzne ściany nośne oraz stropy. Jest to rozwiązanie różniące się od najczęściej spotykanej więźby jętkowej, w której to obciążenie jest przenoszone jedynie na zewnętrzne ściany budynku.

Więźba krokwiowa oparta o murłatę

Budowa i składowe elementy więźby płatwiowo-kleszczowej

Kluczowe dla konstrukcji więźby płatwiowo-kleszczowej są dodatkowe elementy, takie jak płatwie, kleszcze, czy słupy. Krokwie w tej konstrukcji opierają się nie tylko na murłacie, ale przede wszystkim na płatwiach pośrednich, które są dodatkowo oparte na słupach. Słupy te przekazują obciążenie z płatwi na strop lub wewnętrzne ściany nośne za pomocą płatwi stropowej/belki podwalinowej, która leży bezpośrednio na stropie.

Zastosowanie i rodzaje obciążeń w więźbie płatwiowo-kleszczowej

Dzięki specyficznej budowie więźby płatwiowo-kleszczowej, obciążenia dachowe są rozłożone na większą ilość elementów konstrukcyjnych, co pozwala na jej zastosowanie w budynkach o dużym rozstawie ścian zewnętrznych. Jest to szczególnie przydatne w przypadku budynków o dużych rozpiętościach, gdzie tradycyjne konstrukcje jętkowe mogłyby okazać się niewystarczające.

Historia i etymologia więźby płatwiowo-kleszczowej

Pomimo że konstrukcja więźby płatwiowo-kleszczowej jest stosunkowo nowoczesnym rozwiązaniem, do dziś funkcjonują w niej pewne historyczne nazewnictwo. Na przykład słupy, będące kluczowym elementem tej konstrukcji, są czasami nazywane stolcami, odnosząc się do staropolskiego określenia opisującego konstrukcje podobne do słupów. Stąd pochodzi nazwa „ściana stolcowa”, używana do opisania fragmentu więźby składającej się ze słupów, płatwi, mieczy i podwaliny.

Więźba płatwiowo-kleszczowa na dachach stromych

Więźba płatwiowo-kleszczowa jest często spotykana na dachach stromych, które stanowią jeden z najpopularniejszych typów dachów w budynkach mieszkalnych. W przypadku takiego zastosowania, typowa konstrukcja więźby obejmuje płatew pośrednią, podpierającą krokiew mniej więcej w połowie jej długości. Pozwala to na skuteczne rozłożenie obciążeń, zwłaszcza przy dużych rozpiętościach dachu.

Więźba płatwiowo-kleszczowa w budynkach z użytkowym poddaszem

W budynkach, w których poddasze ma być wykorzystywane jako przestrzeń mieszkalna, konstrukcja więźby płatwiowo-kleszczowej może być nieco modyfikowana, poprzez dodanie tzw. ścian kolankowych. W takim przypadku, płatew ściany kolankowej podpiera krokwie na większej wysokości, zwykle od 0,8 do 2 metrów od stropu. Dzięki temu poddasze zyskuje więcej przestrzeni użytkowej.

Rzut więźby ze ścianą kolankową

Więźba płatwiowo-kleszczowa na dachach o małym spadku

Więźba płatwiowo-kleszczowa jest również doskonałym rozwiązaniem dla dachów o małym spadku, które można zaliczyć do kategorii dachów płaskich. W takim przypadku, konstrukcja więźby jest nieco zmodyfikowana, aby zapewnić odpowiednie rozłożenie obciążeń. Na przykład, krokwie mogą być oparte na murłatach, które są umieszczone na murowanych ścianach kolankowych.

Uniwersalność i różnorodność więźby płatwiowo-kleszczowej

Więźba płatwiowo-kleszczowa jest konstrukcją niezwykle uniwersalną, dzięki czemu może być stosowana w różnorodnych sytuacjach i dla różnych typów dachów. Każdy z tych wariantów opiera się na tej samej zasadzie: obciążenie dachu jest przenoszone nie tylko na ściany zewnętrzne, ale przede wszystkim na strop. Dzięki temu, więźba płatwiowo-kleszczowa jest jednym z najbardziej elastycznych i wydajnych rozwiązań w zakresie konstrukcji dachowej.

Dowiedz się więcej o innych rodzajach więźby dachowej: https://roofchallenge.eu/artykul/rodzaje-wiezby-dachowej-zastosowanie-dopasowanie/ 

Najczęściej zadawane pytania na temat więźby płatwiowo-kleszczowej:

  1. Czym jest więźba płatwiowo-kleszczowa?
    Więźba płatwiowo-kleszczowa to typ konstrukcji dachowej, w której obciążenia są przenoszone nie tylko na ściany zewnętrzne budynku, ale przede wszystkim na strop lub wewnętrzne ściany nośne. W skład konstrukcji wchodzą dodatkowe elementy, takie jak płatwie, kleszcze czy słupy.
  2. Gdzie stosuje się więźbę płatwiowo-kleszczową?
    Więźba płatwiowo-kleszczowa znajduje zastosowanie w budynkach o rozstawie ścian zewnętrznych do 12 metrów, choć przy pewnych modyfikacjach możliwy jest większy rozstaw. Polecana jest przede wszystkim na dachy o małym spadku, gdzie zwykłe konstrukcje jętkowe mogłyby być niewystarczające.
  3. Jakie są główne elementy konstrukcji więźby płatwiowo-kleszczowej?
    Do głównych elementów konstrukcji więźby płatwiowo-kleszczowej należą: płatwie (dodatkowe belki), kleszcze (para desek/belek obejmujących krokwie i słupy), słupy (przekazują obciążenie z płatwi na strop), a także miecze (krótkie belki mocowane ukośnie do słupów i płatwi).
  4. Co to jest ściana kolankowa w więźbie płatwiowo-kleszczowej?
    Ściana kolankowa w więźbie płatwiowo-kleszczowej to dodatkowa konstrukcja, która podpiera krokwie na większej wysokości, co pozwala na zyskanie większej przestrzeni na poddaszu. Stosowana jest głównie w budynkach z użytkowym poddaszem.
  5. Czy więźba płatwiowo-kleszczowa nadaje się na dachy płaskie?
    Tak, więźba płatwiowo-kleszczowa jest odpowiednia także dla dachów o bardzo małym spadku, które zalicza się do kategorii dachów płaskich. W tym przypadku konstrukcja więźby jest nieco inna, ale nadal efektywnie rozkłada obciążenia na różne elementy budynku.

Pobierz

    manual techniczny!  

Zapoznaj się z praktyczną, niezbędną, codzienną wiedzą dla dekarza w pigułce.

Michał Blicharczyk

Michał Blicharczyk

Doradca techniczny i szkoleniowiec Corotop z ponad 15-letnim doświadczeniem.

Specjalizuje się w zagadnieniach wilgotnościowo-wentylacyjnych dachów skośnych.

Rekomendowane artykuły

Łata kalenicowa – wspornik

Łata kalenicowa – wspornik

Wprowadzenie do budowy dachu Podczas budowy dachu inwestorzy najczęściej dopytują lub zwracają uwagę na widoczne jego elementy. Z oczywistych względów najważniejsze jest pokrycie zasadnicze. Trzeba jednak przyznać, że świadomość/wiedza inwestorów rośnie, więc podczas...

Wykończenie kalenicy – otwarta czy zamkięta?

Wykończenie kalenicy – otwarta czy zamkięta?

Na początku trzeba zaznaczyć, że pytanie dotyczy dachów skośnych z najpopularniejszą metodą ocieplenia, czyli termoizolacją pomiędzy krokwiami. Między wykonawcami wciąż nie ma zgody co do sposobu montażu wysokoparoprzepuszczalnej membrany dachowej w tym miejscu. Jedni...

Kalenica – najczęściej popełniane błędy montażowe

Kalenica – najczęściej popełniane błędy montażowe

Kalenica to jedno z newralgicznych miejsc w dachu. I chociaż sama konstrukcja – jak już to było opisane w artykule pt. Kalenica - charakteryzacja i montaż - nie wydaje się skomplikowana, to jednak trzeba mieć świadomość, że łatwo tu popełnić kilka prostych błędów,...